Table of Contents
Sharing by Hàng Hóa Futures, 2023 12 11,
Giáng sinh truyền thống là thời điểm để tiêu dùng và suy ngẫm tinh thần. Điều đó khiến kỳ nghỉ sắp tới là thời điểm tốt để đặt ra một trong những câu hỏi chính trị và kinh tế hàng đầu mà các nước giàu có đang đối mặt: liệu công dân của họ có thể tiếp tục sống tốt trong một thời đại tăng trưởng chậm hơn hay không.
Điều này phụ thuộc một phần vào các quyết định kinh tế và chính trị về cách phân bổ các nguồn lực. Nhưng nếu các nước giàu có tiếp tục với tư tưởng tham lam và cá nhân, sẽ có rất nhiều bất hạnh và xung đột. Nếu họ chấp nhận một tương lai có mục đích, quan tâm và xanh hơn, công dân có thể phát triển.
Các triết gia Hy Lạp cổ đại như Aristotle đã biết rằng hàng hóa vật chất là cần thiết nhưng không đủ để có cuộc sống tốt. Con người cũng có nhu cầu xã hội, trí tuệ, thậm chí là tinh thần.
Các nghiên cứu hiện đại, chẳng hạn như Báo cáo Hạnh phúc Thế giới hàng năm, cũng đồng ý điều này. Thu nhập là một yếu tố giải thích mức độ hài lòng của mọi người với cuộc sống của họ. Nhưng sự hỗ trợ xã hội, tuổi thọ khỏe mạnh, và tự do lựa chọn của riêng họ cũng rất quan trọng. Bất chấp điều này, văn hóa hiện đại đặt sự tăng trưởng kinh tế lên hàng đầu.
Tiến bộ kinh tế có thể là một động lực mạnh mẽ cho sự thay đổi xã hội. Trong những thập kỷ gần đây, tốc độ tăng trưởng GDP nhanh chóng đã giúp hàng tỷ người thoát khỏi đói nghèo. Những người thiếu các nhu yếu phẩm cơ bản có thể có cuộc sống khốn khổ. Vì vậy, các nước nghèo cần tiếp tục phát triển.
Trong khi đó, người nghèo ở các nước giàu cần thu nhập cao hơn. Nếu tốc độ tăng trưởng chậm lại, điều đó có nghĩa là họ sẽ cần được cấp một phần lớn hơn của cái bánh kinh tế. Ngay cả sau khi đáp ứng các nhu cầu cơ bản, thu nhập bổ sung có thể tăng hạnh phúc của mọi người.
Nhưng việc theo đuổi tiền bạc một cách hẹp hòi cũng có thể phản tác dụng: nó ngăn cản mọi người dành thời gian cho những điều khác quan trọng đối với họ; (việc này cũng góp phần vào sự thay đổi khí hậu); và nó làm suy yếu môi trường xã hội.
Trong mọi trường hợp, các nền kinh tế phát triển không tăng trưởng nhiều kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 - và triển vọng cho tương lai thì u ám. Nếu các xã hội giàu có bám vào tư tưởng vật chất cực đoan, họ đang tự đặt mình vào thế đối đầu giữa những gì họ mong muốn và những gì họ có thể đạt được.
KỶ NGUYÊN TĂNG TRƯỞNG CHẬM
Trong 15 năm kể từ cuộc khủng hoảng tài chính, các nền kinh tế phát triển đã tăng trưởng trung bình 1,6% – giảm so với mức 2,8% trong 15 năm trước đó. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo tăng trưởng trung bình 1,7% cho năm năm tiếp theo.
Hy vọng rằng nền kinh tế thế giới sẽ không phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mới, một đại dịch mới hoặc một cuộc chiến tranh khác có tác động nhân đạo và kinh tế tương đương với cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Nhưng nó sẽ phải đối mặt với nhiều trở ngại đã biết, ngay cả khi không tính đến những bất ngờ.
Để bắt đầu, có những tác động tiêu cực từ các cuộc khủng hoảng gần đây. Chi tiêu liên quan đến cứu trợ đã đẩy nợ công gộp của các nền kinh tế phát triển lên 112% GDP từ 71% vào năm 2007. Lãi suất, đã được giữ ở mức thấp nhân tạo trong một thập kỷ rưỡi, nay đã gần hơn với mức bình thường lịch sử. Vì vậy, chính sách tài khóa và tiền tệ lỏng lẻo sẽ không thể thúc đẩy kinh tế trong những năm tới.
Các nền dân chủ giàu có cũng đang tăng cường chi tiêu cho quốc phòng để đáp ứng với cuộc xâm lược của Nga và hành động thể hiện sức mạnh quân sự của Trung Quốc ở Đông Á. Việc mua xe tăng, tên lửa và máy bay chiến đấu góp phần vào sản lượng kinh tế. Nhưng nó cũng chuyển hướng nguồn lực từ các lĩnh vực khác và ít góp phần thúc đẩy thu nhập tương lai hơn so với các hình thức đầu tư có tính sản xuất cao hơn.
Sau đó là những xu hướng lớn sẽ ảnh hưởng đến sức sống kinh tế. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế dự báo tỷ lệ người cao tuổi từ 65 trở lên so với những người trong độ tuổi lao động ở nhóm các nước giàu sẽ tăng vọt lên 53% vào năm 2050, từ 33% trong năm nay. Người già có khả năng làm việc thấp hơn và có nhu cầu chăm sóc cao hơn.
Trong khi đó, thế giới đang làm quá ít để chống lại sự nóng lên toàn cầu. Điều này có nghĩa là các quốc gia sẽ phải chi trả số tiền lớn trong tương lai để thích ứng với thế giới nóng lên và khắc phục những thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra. Ngay cả khi họ đầu tư mạnh mẽ để chuyển đổi sang công nghệ xanh hơn, họ cũng sẽ có ít hơn để chi tiêu ở những nơi khác.
Tất nhiên, sự tăng trưởng chậm lại không phải là điều không thể tránh khỏi. Hy vọng lớn là trí tuệ nhân tạo sẽ thúc đẩy năng suất trên toàn bộ nền kinh tế trong khi giải phóng con người khỏi công việc lặp đi lặp lại. Vấn đề là nó có thể phá hủy nhiều công việc hiện tại trong quá trình đó, gây ra lo lắng khi mọi người bám víu vào sinh kế hiện tại hoặc vật lộn để tìm kiếm những công việc mới.
CUỘC CÁCH MẠNG VĂN HÓA
Các nền kinh tế tiên tiến hiện có Hai lựa chọn. Một lựa chọn là tăng cường chủ nghĩa vật chất. Điều này có thể là công thức cho sự thất vọng gia tăng nếu mọi người không đạt được những gì họ đang nỗ lực. Cả chính trị quốc gia và quốc tế có thể trở nên bất ổn hơn khi mọi người và các quốc gia tranh giành một chiếc bánh không phát triển nhanh chóng.
Lựa chọn khác là áp dụng một cách tiếp cận toàn diện hơn đối với sự hạnh phúc, đặt nặng vấn đề đáp ứng nhu cầu xã hội, trí tuệ và tinh thần của con người. Nhiều nỗ lực hơn sẽ được đầu tư vào việc xây dựng cộng đồng và bảo vệ hành tinh.
Tất nhiên, nhu cầu vật chất sẽ không biến mất. Vẫn sẽ có xung đột về việc ai nhận được phần nào của bánh kinh tế. Nhiều người giàu có và lớn tuổi sẽ không hài lòng khi thấy tài sản của họ được chuyển giao cho những người trẻ tuổi và nghèo hơn.
Nhưng những xung đột này sẽ ít gay gắt hơn nếu tư duy văn hóa ưu tiên cho tình đoàn kết xã hội. Sau cùng, nhiều người cảm thấy cuộc sống của họ có ý nghĩa hơn nếu họ đóng góp cho xã hội. Hơn nữa, chính phủ có thể khuyến khích công dân giàu có chuyển giao tài sản thông qua các ưu đãi thuế, không chỉ qua thuế suất.
Mặc dù những người lớn tuổi có thể không muốn thay đổi giá trị của họ, sự thay đổi văn hóa vẫn có thể xảy ra khi thế hệ trẻ tiếp nhận những ý tưởng khác biệt. Họ đã đang làm vậy, đặc biệt là thế hệ được gọi là "Thế hệ Z", sinh từ năm 1996 đến 2010.
Theo một nghiên cứu của công ty tư vấn McKinsey, các thành viên của Thế hệ Z nói chung là lý tưởng, họ tin vào việc làm phần việc của mình để ngăn chặn biến đổi khí hậu, mong muốn sự công bằng lớn hơn trong xã hội và đòi hỏi công việc có mục đích hơn.
Tại Hoa Kỳ, các thành viên của Thế hệ Z cũng có khả năng mắc bệnh tâm thần cao hơn so với các nhóm tuổi khác, trong khi các bạn trẻ ở Châu Âu vật lộn với việc tự kỳ thị. Các cuộc khủng hoảng tài chính, lo âu về khí hậu, đại dịch Covid-19 và bất ổn toàn cầu đã thúc đẩy sự bi quan.
Mặc dù điều này đáng lo ngại, nó cũng cho thấy rằng một xã hội đánh giá cao nền kinh tế xanh hơn, tình đoàn kết xã hội và công việc có ý nghĩa sẽ làm cho giới trẻ – và một số người lớn tuổi – cảm thấy thỏa mãn hơn. Như vậy, cuộc sống có thể phát triển mạnh mẽ trong một thời đại tăng trưởng chậm.
(Reu)
